بینامتنیت، دیگری و دیگربودگی در روایت پست مدرنیستی ویران می آیی (با تأکید بر شخصیت فردوس)
کد مقاله : 1017-TARVIJ18 (R2)
نویسندگان
معصومه بهزادی *1، محمود رنجبر2
1گروه زبان و ادبیات فارسی،دانشکده علوم انسانی،دانشگاه گیلان،رشت،ایران
2گروه زبان و ادبیات فارسی،دانشکده علوم انسانی،دانشگاه گیلان ،شهر رشت،ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با شیوۀ تحلیلی توصیفی و از طریق ابزار کتابخانه‌ای به گردآوری اطلاعات می پردازد و تلاش می‌کند به این پرسش اساسی پاسخ گوید که: «چگونه می‌توان جایگاه، شخصیت و صدای فردوس در رمان ویران می آیی را از لحاظ پذیرش دیگری، بر اساس الگوی انسان شناختی باختین تبیین نمود؟». شاکلۀ نظریۀ باختین بر بینامتنیت، دیگری و دیگربودگی استوار است. الگوی باختین مؤید وجود چندین صدا و ایده با جهان‌بینی‌های مختلف است که در یک متن بصورت کاملاً مستقل، هم‌تراز و در هم‌زیستی با یکدیگر وجود دارند. بررسی‌ها نشان می‌دهد رمان ویران می‌آیی دارای طیف وسیعی از صداهای متباین است که در خلال مکالمات شخصیت‌های رمان به گوش می‌رسد. راوی/مؤلف در این رمان هیچ کوششی برای القاء نظرات خویش به شخصیت‌ها و مخاطب ندارد. از این منظر و در انطباق با نظریه انسان شناختی باختین، ویران می‌آیی در چارچوب رمان‌های چندصدا قرار می‌گیرد. یافته‌ها حاکی از آنست که بر اساس نظریه باختین مفهوم کانونی ویران می‌آیی تقابل می‌باشد. این تقابل بین اشخاص داستان، مفاهیم و مضامین آن و حتی در نظرگاه و زاویۀ دید قابل شناسایی است. فردوس در ویران می‌آیی در تقابل با دیگری دو چهرۀ متفاوت دارد که به سبب تغییر روابط گفتمان حاکم و جهان بینی طبقاتی شکل گرفته در رمان، از یک ﺷﺨﺼﯿﺖ ﺳﺎده و اﺣﺴﺎﺳﺎﺗﯽ ﺑﻪ ﯾﮏ ﺷﺨﺼﯿﺖ ﭘﯿﭽﯿﺪه‌ﺗﺮ و ﮐﺴﯽ ﮐﻪ دﯾﮕﺮ ﻣﺘﺄﺛﺮ ازاﺣﺴﺎﺳﺎتش ﻧﯿﺴﺖ، ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻣﯽ‌ﺷﻮد.
کلیدواژه ها
بینامتنیت، پست مدرنیسم، حسین سناپور، دیگربودگی، گفتگو گرایی، میخائیل باختین، ویران می آیی
وضعیت: پذیرفته شده