کیهان‏زایی بر مبنای قربانی در اساطیر شرق با تکیه بر اسطوره میترا در ایران و پانگو در چین
کد مقاله : 1188-TARVIJ18
نویسندگان
ساهره محمدی *1، سیدمجتبی میرمیران2
1دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه ایران‌شناسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
2دانشگاه گیلان
چکیده مقاله
برای انسان اسطوره‏زی، اساطیر مظهر واقعیت راستین بوده و همه‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ی امور زندگیشان را اعم از مادی و معنوی رصد می‏کند؛ زیرا اساطیر همانند علوم می‏کوشد تا به مسائل زندگی و عالم انسان‏ها و به پرسش‏های اساسی انتولوژیک و تئولوژیک و به عبارتی هستی‏شناسی و الهیاتی وی پاسخ دهد. در روزگار باستان کل جهان مادی در هاله‏ای از تصاویر نمایان می‏شد؛ ساخته تفکر اسطوره‏ای که به اشیا و هستی شکل، رنگ و خواصی ویژه می‏بخشید. زمانی دراز پیش از آن‏که جهان به منزله‏ی‏ کلیت اشیای تجربی با خواص پیچیده‏ تجربی نمایان شود، به شکل مجموعه‏ای از قدرت‏های اسطوره‏ای و تأثیرات جادویی متجلی می‏شد که سرچشمه‏ی معنوی و مادر بینش فلسفی اسطوره‏ای از جهان است. پیدایش و تکوین کیهان بر مبنای قربانی یکی از سطوح بینش اسطوره‏ای است.
روش پژوهش، به صورت کتابخانه‏‏ای است. ابتدا منابع موجود را بررسی، پس از تحلیل و تفسیر نتیجه به دست آمده، در ادامه از روش‏های تطبیقی به بن‏مایه‏های اساطیری و هم بنیانی‏ها در اسطوره‏های ایران و چین می‏پردازیم.
دلیل همسانی‏های بسیار نزدیک در اصول محوری باورهای اساطیری این کشورها، نخست بنیاد فطری و ذهنیت نزدیک بشر؛ و دیگری پیوندهای جغرافیایی و وجود جادۀ ابریشم، شاهراه ارتباطی فرهنگ‏ها بود، سبب شدند تا به امروز این کنش فرهنگی نمایان باشد. از سوی دیگر عامل جوّی و رودخانه‏های عظیم عوامل اسطوره سازی که در هر دو سرزمین باعث تقویت باورهای همانند شده.
در این مقاله نشان می‏دهیم چگونه عمل آفرینش بر مبنای قربانی شکل می‏گیرد و چه نسبتی میان قربانی و آفرینش کیهانی برقرار است و تکوین می‏یابد.
کلیدواژه ها
اسطوره، کیهان‏زایی، قربانی، ایران، چین، میترا، پان‏گو
وضعیت: پذیرفته شده